Vị trí và địa chỉ
Chùa Tổ Đình Long Thạnh tọa lạc tại 1756 Tỉnh Lộ 10, phường Tân Tạo, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh. Chùa nằm trên trục đường lớn nối liền khu vực Tây Nam thành phố, thuận tiện cho Phật tử bốn phương về chiêm bái, lễ Phật và tham dự các khóa tu.
Lịch sử khai sơn và truyền thừa
Chùa Long Thạnh được khai sơn vào năm 1740 do Hòa thượng Trí Tâm (húy Tổ Đạt) sáng lập. Trải qua trên 260 năm với chín đời trụ trì, ngôi cổ tự đã trở thành một trong những trung tâm Phật học nổi tiếng ở phía Tây Nam đất Gia Định xưa.
Trong giai đoạn từ 1878 đến 1915, chùa giữ vai trò là cơ sở đào tạo tăng sĩ, thu hút các bậc cao tăng uy tín về đàm đạo và giảng dạy Phật pháp. Trải qua bao biến cố thời cuộc, Tổ Đình Long Thạnh vẫn gìn giữ và truyền thừa mạch sống thiền môn Phật giáo Việt Nam.
Đóng góp với dân tộc
Bên cạnh vai trò là chốn tổ đình Phật giáo, chùa Long Thạnh còn ghi dấu nhiều trang sử gắn liền với phong trào yêu nước:
- Năm 1885, Hòa thượng Hoan Hỷ đảm nhận việc lo lương thực, hậu cần cho cuộc khởi nghĩa của nông dân Mười Tám Thôn Vườn Trầu.
- Năm 1913, chùa là điểm hội họp bí mật của tổ chức Thiên Địa Hội kháng Pháp.
- Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Hòa thượng Thích Bửu Ý với tư cách ủy viên Mặt trận Việt Minh xã Tân Tạo đã tham gia biểu dương lực lượng. Chùa sau đó được trưng dụng làm sở chỉ huy của bộ đội Anh Ty, phục vụ cơm nước cho gần 500 lượt bộ đội kháng chiến chống Pháp.
- Năm 1945, chính điện chùa bị tháo dỡ để phục vụ kháng chiến; sau đó quân Pháp đốt tổ đường và nhà giảng, khiến nhiều di vật quý bị thất thoát.
Với những đóng góp ấy, ngày 12 tháng 10 năm 2005, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 182/2005/QĐ-UB xếp hạng Chùa Tổ Đình Long Thạnh là di tích lịch sử cấp Thành phố.
Kiến trúc và các công trình
Diện mạo chùa ngày nay là thành quả của nhiều đợt trùng tu do Hòa thượng Thích Bửu Ý phát tâm thực hiện vào các năm 1959, 1984 và 1993 – 1995. Trong giai đoạn này, cổng tam quan và đài Quan Âm được hoàn thiện, tạo nên dáng vẻ trang nghiêm hiện hữu.
Tiếp nối tâm nguyện chư Tổ, thầy trụ trì Thiện Ấn đã kiến tạo thêm nhiều công trình mới:
- Thiền đường (năm 2000) — nơi tu tập, tọa thiền của chư Tăng Ni và Phật tử.
- Nhà vãng sanh (năm 2002) — phục vụ tang lễ và hộ niệm cho hương linh.
- Vườn Lâm Tì Ni — tái hiện vườn thiêng nơi Đức Phật đản sanh.
- Tôn tượng lộ thiên: Phật Thích Ca Mâu Ni (năm 2000) và Bồ tát Di Lặc (năm 2002).
Chánh điện thờ tôn tượng Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật cùng chư vị Bồ Tát theo lối kiến trúc truyền thống Phật giáo Việt Nam — mái ngói uốn cong, cột gỗ sơn son thếp vàng, hoành phi câu đối khắc chữ Hán Nôm. Khuôn viên rộng rãi với cây xanh, hồ sen, tượng Quan Âm lộ thiên — tạo không gian tu tập thanh tịnh giữa lòng đô thị.
Sinh hoạt Phật sự
- Lễ vía chư Phật, Bồ Tát hằng tháng theo lịch âm.
- Khóa tu Bát Quan Trai cho Phật tử tại gia.
- Khóa tu mùa hè cho thanh thiếu niên.
- Đại lễ Phật Đản, Vu Lan Báo Hiếu hằng năm.
- Các hoạt động từ thiện, cứu trợ đồng bào khó khăn.